Fajerwerki są legalne nie tylko w Sylwestra i Nowy Rok!

Wyroby pirotechniczne to wyjątkowe produkty, które niezmiennie mają bardzo duże grono fanów. Miłośnicy pirotechniki widowiskowej zastanawiają się jednak czy używanie ich również poza Sylwestrem i Nowym Rokiem jest legalne.

Obowiązujące akty prawne wskazują jednoznacznie, że tak. Jednak wokół tego aspektu urosło dużo mitów, z którymi warto się zmierzyć.

Legalność fajerwerków - fakty i mity

• Używanie fajerwerków w Polsce poza 31 grudnia i 1 stycznia jest zakazane - NIEPRAWDA!
  • Zgodnie z polskim prawem używanie wyrobów pirotechnicznych jest dozwolone przez każdy dzień roku. Zaleca się, aby korzystać z fajerwerków z poszanowaniem zasad współżycia społecznego i nie odpalać ich np. podczas tzw. spoczynku nocnego. Ponadto wymagane jest uzgodnienie tego z właścicielem bądź zarządcą terenu. Fajerwerki mogą być używane również na terenach publicznych m.in. w dniach 31 grudnia i 1 stycznia bez ograniczeń czasowych.

• Lokalne samorządy (np. gminy, miasta) mogą zgodnie z prawem wprowadzić regulacje zakazujące używania fajerwerków - NIEPRAWDA!
  • Wyroki sądów w sprawie prób wprowadzania zakazu fajerwerków przez urzędników nie tylko stwierdzają nieważność zaskarżonych uchwał nazywając je "niedopuszczalnymi i sprzecznymi z prawem", ale także zasądzają tym jednostkom zwrot kosztów postępowania sądowego. 

• Fajerwerki wyrządzają duże szkody dla środowiska naturalnego - NIEPRAWDA!
  • Używanie fajerwerków jest ściśle unormowane przepisami prawa. Każdy wyrób pirotechniczny, który jest dopuszczony do obrotu, musi spełnić określone wymagania. Dodatkowo regularnie poddawane są szczegółowym badaniom oraz ocenie pod kątem zgodności z wymogami bezpieczeństwa i normami środowiskowymi.

Co z artykułem 51 Kodeksu Wykroczeń?

Na pierwszy rzut oka sprawa wydaje się oczywista. Niemal każde użycie wyrobów pirotechnicznych skutkuje mniejszym lub większym hałasem (oczywiście nie każde, np. w przypadku cichej pirotechniki lub rac sygnalizacyjnych nie mamy z tym do czynienia - ale to temat na osobny artykuł), który w pewien sposób może zakłócić normalne funkcjonowanie innych osób. Jednak nie w każdym przypadku odpalenie fajerwerków podlega w/w sankcjom.

Fajerwerki na imprezie to nie "wybryk" ani "akt chuligański"

Jak to wygląda w praktyce?

Zgodnie z wyrokami sądów (m.in. Sąd Rejonowy w Koszalinie sygn. akt II W 252/19) używanie fajerwerków w celach uatrakcyjnienia własnej uroczystości nie podlega sankcjom art. 51 K.W. Użycie materiałów pirotechnicznych, które nie nosi znamion chuligańskiego czynu lub wybryku, nie może być podstawą karania w oparciu o wspomniany wyżej przepis.

IV SA/Po 1009/11 - Wyrok WSA w Poznaniu
Przez wybryk, od wystąpienia którego uzależniona jest odpowiedzialność za ww. wykroczenie, rozumie się w zasadzie każde zachowanie, które odbiega od przyjętego zwyczajowo w danym miejscu, czasie i okolicznościach, przy czym ogólne pojęcie wybryku nie może być utożsamiane ze skutkami, które on powoduje; skutki te stanowią warunek karalności wybryku, a nie są jego istotą. Charakterystyczne dla zachowania się określonego mianem wybryku jest miejsce i sposób działania sprawcy, w szczególności miejsce publiczne lub publiczność działania oraz fakt, że zachowanie to w sposób poważny narusza normy zachowania się, przy czym zakłócenie spokoju publicznego interpretuje się jako naruszenie równowagi psychicznej ludzi znajdujących się w miejscach dostępnych dla nieokreślonej liczby osób.

Zakłócenie porządku publicznego polega natomiast na wywołaniu takiego stanu, który w danym miejscu, czasie i okolicznościach, i zgodnie z przyjętymi zwyczajami, i obowiązującymi przepisami uważa się za nienormalny, i który odczuwany jest jako utrudnienie lub uniemożliwienie ludziom normalnego zachowania się w miejscach dostępnych dla bliżej nieokreślonej liczby osób (M. Bojarski w: M. Bojarski, W. Radecki, Kodeks wykroczeń. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2011, s. 371-379). W orzecznictwie naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że zakazywanie i penalizowanie każdego użycia fajerwerków na terenie gminy nie ma oparcia ani w art. 51 kw, ani w art. 40 ust. 3 usg (wyrok NSA z 4.6.2008 r., II OSK 268, OSS 2008, nr 4, poz. 93, akceptowany przez M. Bojarskiego – op. cit. s. 375).

Jak używać fajerwerków zgodnie z prawem?

Pirotechnika jest wspaniałym pomysłem na zastosowanie jej podczas uczczenia wyjątkowych okazji. Stosowana jest na całym świecie od wielu lat, zawsze towarzysząc uroczystym momentom wprawia wszystkich widzów w pozytywny nastrój. 

Zawsze jednak używaj fajerwerków odpowiedzialnie oraz z poszanowaniem zasad współżycia codziennego, tak by rozbłysk widowiskowych efektów dostarczył samych pozytywnych wrażeń.

Jakie są podstawy prawne?

 Przepisy dotyczące materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego:

• Ustawa z 21 czerwca 2002 roku o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego wraz z rozporządzeniami
• Dyrektywa Parlamentu Europejskiego z 12 czerwca 2013r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku wyrobów pirotechnicznych (wersja przekształcona)
• Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 maja 2007r. w sprawie wprowadzania do obrotu wyrobów pirotechnicznych
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z 31 grudnia 2008 roku)
• Rozporządzenie Komisji (UE) 2017/542 z dnia 22 marca 2017 r. zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin poprzez dodanie załącznika w sprawie zharmonizowanych informacji związanych z pomocą w nagłych przypadkach zagrożenia zdrowia